Aktualności

Informacje na temat zmian prawnych związanych z wirusem Corona – Z wtorku 28 marca 2020 r.

Informacje na temat zmian prawnych związanych z wirusem Corona – Z wtorku 28 marca 2020 r.

Wielu pracodawców w obecnej chwili zastanawia się nad dalszym istnieniem firmy i
celowością ograniczenia zatrudnienia.

Z założenia tarcza antykryzysowa ma pomóc przedsiębiorcom w utrzymaniu stanu
zatrudnienia w obliczu kryzysu gospodarczego.

Prezentujemy omówienie najważniejszych rozwiązań projektu tarczy antykryzysowej (stan na
dzień 27 marca 2020 r.), mających na celu ograniczenie przez pracodawców dokonywania
redukcji etatów. Co to oznacza dla stron stosunku prawnego, dowiecie się z naszej analizy
wybranych przepisów projektu ustawy.

Pomoc zostaje skierowana do przedsiębiorców, których pracownicy nie wykonują pracy z
powodu sytuacji powstałej w związku z epidemią COVID 19. Obejmuje to np. zamkniecie
sklepu, zakazy handlu, braki zamówień dostawców i inne. Dochodzi wtedy do przestoju w
pracy. Wyjaśnijmy więc na początku, co ustawodawca rozumie pod pojęciem przestoju. Art.
81 par. 1 Kodeksu Pracy określa, iż przestojem nazywamy niewykonywanie pracy przez
pracownika, jeżeli był on gotów do jej wykonywania, z przyczyn dotyczących pracodawcy
(siła wyższa, COVID 19 to także przyczyna leżąca po stronie pracodawcy).
Rządowy projekt zakłada, że w takiej sytuacji pracodawca wypłaca pracownikowi
wynagrodzenie obniżone maksymalnie o 50%, jednak nie mniej niż w wysokości
minimalnego wynagrodzenia za pracę (UWAGA: 2600 zł brutto). Natomiast Państwo, za
pośrednictwem Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dofinansowuje tak
obniżone wynagrodzenie w wysokości 50% płacy minimalnej, czyli nie więcej niż 1300 zł
brutto.

Pracownicy zarabiający obecnie właśnie pensję minimalną, nie stracą więc nic. Natomiast ci,
którzy do tej pory zarabiali np. 4000 zł brutto, mogą stracić 1400 zł.

Powyższe rozwiązanie nie stanowi dużej pomocy przy znacznych pensjach pracowniczych.

Po pierwsze nie dotyczy wynagrodzeń powyżej 15.681 zł (dofinansowanie nie przysługuje do
wynagrodzeń pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym
miesiąc, w którym został złożony wniosek, o którym mowa w ust. 1, było wyższe niż 300%
prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce
narodowej w 2020 r.). Po drugie, przy wynagrodzeniu w wysokości np. 14.000 zł brutto,
pracodawca wypłaca 7.000 zł brutto a FGŚP dołoży jedynie 1.300 zł. Jest to maksymalna
dopłata dla obniżonych wynagrodzeń.

Projekt ustawy przewiduje również wsparcie dla firm, które pomimo epidemii COVID 19
funkcjonują normalnie, lecz z pewnymi ograniczeniami. Ich pracownicy przychodzą, co do
zasady do pracy, lecz firmy odnotowały spadek obrotów gospodarczych o co najmniej 15% w
ciągu dowolnie wskazanych dwóch kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w
okresie po dniu 1 stycznia 2020 roku do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku w
porównaniu z analogicznym okresem 2 kolejnych miesięcy w roku poprzedzającym (nie
chodzi o miesiące kalendarzowe, lecz o okres 30 dni następujących po sobie).

Wsparcie to może również dotyczyć sytuacji, w których firmy zanotowały spadek sprzedaży
towarów lub usług nie mniej niż o 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie
wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia
poprzedzającego dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust.1, w porównaniu do obrotów
z miesiąca poprzedniego; za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni
kalendarzowych, w przypadku gdy okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca
kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego.

W sytuacji takiego spadku sprzedaży towarów lub usług, pracodawca może obniżyć wymiar
czasu pracy o 20% ale nie mniej niż do ½ etatu, co wiąże się z obniżeniem pensji o

wspomniane 20%. Ta obniżona pensja teoretycznie ma być w równych częściach
finansowana przez pracodawcę i Państwo. W praktyce będzie to wyglądało inaczej, gdyż
Państwo sfinansuje nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z
poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na
podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
obowiązującego na dzień złożenia wniosku.

Z danych ogólnie dostępnych wynika, iż Państwo dopłaci maksymalnie 2079,43 zł brutto.

Powyższe wsparcie nie przysługuje pracownikom o wynagrodzeniach przekraczających
15.681 zł brutto. Wsparcie otrzymają ponownie najniżej zarabiający.

Istotnym jest wskazanie, iż proces obniżania wynagrodzeń w wyniku zmiany sytuacji
ekonomicznej pracodawców nie jest procesem prostym i pozbawionym formalizmów.
Pracodawca nie może narzucić wypracowanych przez siebie rozwiązań lecz zobowiązany jest
do ustalenia ich w porozumieniu z pracownikami.
Porozumienie zawiera pracodawca oraz:
 organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu art. 25 3 ust. 1 lub ust. 2
ustawy o związkach zawodowych, z których każda zrzesza co najmniej 5%
pracowników zatrudnionych u pracodawcy, albo
 ​organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu art. 25 3 ust. 1 lub ust. 2
ustawy o związkach zawodowych – jeżeli u pracodawcy nie działają reprezentatywne
zakładowe organizacje związkowe zrzeszające co najmniej 5% pracowników
zatrudnionych u pracodawcy, albo
zakładowa organizacja związkowa – jeżeli u pracodawcy działa jedna organizacja
związkowa, albo
przedstawiciele pracowników, wyłonieni w trybie przyjętym u danego pracodawcy –
jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa; w przypadku
trudności w przeprowadzeniu wyborów przedstawicieli pracowników z powodu
COVID-19, w szczególności wywołanych nieobecnością pracowników, trwającym
przestojem lub wykonywaniem przez część pracowników pracy zdalnej, porozumienie

to może być zawarte z przedstawicielami pracowników wybranymi przez
pracowników uprzednio dla innych celów przewidzianych w przepisach prawa pracy.

Pracodawca zobowiązany jest następnie do przekazania kopii porozumienia właściwemu
okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia.
W przypadku gdy pracownicy zatrudnieni u pracodawcy byli objęci ponadzakładowym
układem zbiorowym pracy, okręgowy inspektor pracy przekazuje informacje o porozumieniu
w sprawie określenia warunków i trybu wykonywania pracy w okresie przestoju
ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy do rejestru ponadzakładowych
układów pracy.

W naszej opinii pracodawcy, zatrudniający kilku pracowników, winni zawierać indywidualne
porozumienia z pracownikami, choć w tym zakresie komentowane przepisy nie przewidziały
precyzyjnych wytycznych, co może w przyszłości utrudnić uzyskanie dofinansowania.
W każdym przypadku zmiany warunków pracy z przyczyn COVID 19 przed zaplanowaniem
redukcji wymiaru etatów lub zarządzenia przestoju, pracodawca musi uwzględnić wymogi
formalne, aby uzyskać dofinansowanie w przyszłości.

Należy również dodać, iż opisane rozwiązania obejmują łączny okres 3 miesięcy liczony od
dnia złożenia wniosku przez pracodawcę. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia może
przedłużyć ten okres.

Na pytania odpowiadają:
Radca prawny/partner Marta Olczak – Klimek; marta.olczak-klimek@okwlaw.com
Adwokat/partner Elżbieta Kosińska van den Berg; elzbieta.kosinska@okwlaw.com

« Powrót